İlmihal
kitaplarında, kılınacak namaz’ın, kabulü için, 12 tane farzı olduğu yer
almaktadır. Bu farzların namaza başlamazdan önce olan 6 tanesine namazın
şartları denilir. Namaz’ın içinden olan 6 farzına da namaz’ın rükünleri
denilir. Bu şartların 6 tanesi namaza başlamazdan önce yerine getirilmesi
gerekir. Namaza başlamazdan önce olan dışından olan şartlarını ayrı ayrı
saydığımızda;
1-Namaz’a durmazdan önce bedenimizde, giydiğimiz elbisemizde ve
namaz kıldığımız mekânda pislik bulunmaması gerekir.
2-Namaz kılacak olan, Cünüp
ise, önce boy abesti alması icap eder. Cünüplük gibi boy abdesti almayı
gerekticek bir durum yoksa namaz için usulüne uygun, namaz kılanlar tarafın
şekli bilinen ve fıkıh kitaplarında yazılı olduğu gibi abdest alınır. Abdest
namaz için şarttır. Yani Namaz’ın olmazsa olmazlarındandır. 3-Namaz kılanın
kapanması gereken yerlerini namaz’a durmazdan önce, kapatmasıdır. Erkekler için
göbekle diz kapağı arası( diz kapağı altına kadar), olan yerlerin kapanmasıdır.
Kadınların kapanması icap eden yerler ise, eller ve yüzler hariç olmak üzere
kapatılır. Kabul edilen bir rivayete göre de, kadının ayakları da hariç olmak
üzere vücudun diğer yerlerinin kapalı olması Lazımdır.
4-Namaz kılan
(musallinin) namaza durmazdan önce, kıbleyi araştırması ve namaza kipleye,
yönelerek kılması icap eder. Kiple yönü demek, Kâbe tarafı demektir. Namaz
kılan yönünü, yani kıbleyi araştırmadan namaz kılacak olurda namazı kıldıktan
sonrada, ters yöne namaz kıldığı anlaşılırsa, kıldığı namazı iade etmesi
gerekir. Namaz kılan kimse namaz’a durmazdan önce kıbleyi araştırmadan namazını
kıldıktan sonra namazını kıble tarafına kıldığı anlaşılırsa kıldığı namazı
(sahıh) kabul olur. Öncekinin tersine her ne kadar kıbleyi araştırmadan namaz
kılmış ise de, kıbleye isabet ettiği için namazı kabul görür.
5-Namaz kılacak
olanın, vakit girince namazını kılması gerekir. Vakit girmezden önce kılınan
namaz’ın, vakit girdikten sonra iade edilmesi icap eder. Çünkü namaz vakit
girince farz olur. Namazı vakit girince hemen kılınabileceği gibi vaktin sonuna
doğruda kılınabilir. Doğru olan-ı namazı vaktin sonuna bırakmamaktır. Namaz’ın
dışından olan şartlarından, yani namaz’a hiç başlamazdan önce, yerine
getirilmesi gerekli olan
6.şartı da, kılınacak namaza niyet etmektir. Niyetsiz
namaz kabul görmez. Namaz’a niyet nasıl yapılır? Hangi vaktin namaz’ı
kılınacaksa o vaktin namazının sünnet’İ, Farz’ı veya Vacip olduğunun ayırt
edilmesi gerekir. Örnek; Niyet ettim Allah rızası için, sabah namazının sünnetine
ve ya niyet ettim Allah rızası için sabah namazının farzını kılmaya diyerek
tekbir almak suretiyle namaza başlanır. Diğer vakitlerde, kılınacak namazlar
dada, bu niyet şekline göre namazlar kılınır.Namazın farzlarından olan İkinci bölüm
ise; namaz’ın içinden olan farzları(rükünleri) şunlardır. Bu farzları da, 6
tanedir. Namaz’ın içinden olan farzlarından birincisi, Namaz’a tekbirle
başlamaktır. Yani namaza Allahu’Ekber diyerek başlanılır. Niyetle namaz arasına
başka bir söz karıştırlmaması lazımdır. Namaz, cemaatle kılınıyorsa, cemaat imama
uydum der. İmama uyan cemaat İmamın tekbiriyle birlikte tekbir alır veya İmamın
tekbirinin peşinden hemen sonra, tekbir alır. Cemaat imamın tekbirinden önce tekbir
alacak olursa, bu tekbirle imama uyulmuş sayılmaz. Namaz’ın içinden
olan farzlarından ikincisi de, “Kıyam”dır. Kıyamın anlamı namazda ayakta
durmaktır. Farz ve vacip namazlarda, çok zaruri bir durum yoksa namaz’ı ayakta
kılmak gerekir. Rahatsızlığı nedeniyle zor durumlarda namaz’ı oturarak kılabilir.
Oturarak ta, namaz kılmaya gücü yetmiyorsa, kafasıyla ima(ima demek başını rükû
için biraz aşağı eğer, secde için ise, başını biraz daha aşağı eğerek)namazını kılar. Gözle ima ederek namaz kılınmaz. Sünnet namazlarda kıyam fazr
olmadığından ayakta kılarsa sevabını tam alır, Değilse sevabını yarım alır.
Sünnet ve nafile namazlarda ayakta namaz kılmaya gücü yetmiyen kimse namazını
oturarak kılar, namazının sevabını da ayakta kılmış gibi tam alır. Namaz’ın
içinden olan üçüncü farzı da “kıra’etitr”.Namazda kur’an dan üç kısa ayet veya
bu üç kısa ayete denk bir ayet okunmasıdır,bu kadar ayet okununca da farz olan
okuma yerine gelmiş olur.Namaz’ın 4.farzı’ da “Rükudur”.Rükuda, bel doksan
derece eğik olmalıdır.Namaz’ın,5.farzı ise secdedir.Namazda secdeye 7,aza ile
varılır.Bunlarda; şunlardır.iki el,iki diz,iki ayak ve alınla,burundan
ibarettir. Peygamber efendimiz(s.a.v) bir hadislerinde “kulun Allah’a en çok
yaklaştığı nokta secde halidir” buyurmuşlardır. Namazın içinden olan
farzlarından 6.”Tehıyyat”dır. Farz olan tehiyyat, namazın son oturuşu olan,
Tehıyyattır; Namaz’ın 12 farz’ı namaz’ın olmazsa olmazlarındandır. Namazla
ilgili fazla bilgi için ilmihal kitaplarına müracaat edilmelidir.
